Dotacje na AI w 2026 roku: co naprawdę finansuje wdrożenie, a co tylko szkolenia i badania
Spośród ogólnopolskich programów na 2026 r. dotację na samo wdrożenie oprogramowania z AI daje tylko konkurs Dig.IT 2/2026 Agencji Rozwoju Przemysłu: wnioski od 2 do 30 listopada 2026 r., grant od 150 000 zł, do 50% kosztów, wyłącznie dla MŚP z przetwórstwa przemysłowego lub usług produkcyjnych z 5 zamkniętymi latami obrotowymi. Mała firma usługowa może liczyć głównie na dofinansowanie szkoleń i doradztwa z AI: z Krajowego Funduszu Szkoleniowego do 70% kosztów (do 90% przy najwyżej 9 zatrudnionych) albo do 83% w programie PARP „Kompetencje z automatyzacji”, a Ścieżka SMART płaci tylko za prace badawczo-rozwojowe od 3 mln zł kosztów. Przewodnik jest dla właściciela małej lub średniej firmy, który przed wnioskiem chce sprawdzić, czy jego projekt AI się kwalifikuje; warunki każdego programu sprawdziłem w regulaminach.
- Nabór Ścieżki SMART FENG.01.01-IP.02-003/26, ogłoszony przez PARP 29 września 2026 r., przyjmuje wnioski od 29 października do 29 grudnia 2026 r., tylko od MŚP, z obowiązkowymi pracami B+R i minimalnymi kosztami kwalifikowanymi 3 mln zł.
- Konkurs Dig.IT 2/2026 (FENG, Działanie 2.21) ma pulę 40 mln zł, przyjmuje wnioski od 2 do 30 listopada 2026 r. i daje granty od 150 000 do 850 000 zł, najwyżej 50% kosztów, firmom MŚP z przetwórstwa przemysłowego lub usług produkcyjnych.
- Krajowy Fundusz Szkoleniowy pokrywa do 70% kosztów kształcenia, a w firmie bez pracowników albo zatrudniającej najwyżej 9 osób do 90%, nie więcej niż 200% przeciętnego wynagrodzenia na uczestnika (art. 126 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia).
- Kwota „blisko 1,3 mld zł” to według PARP łączna wartość 22 naborów, które Agencja zaplanowała na 2026 r. we wszystkich obszarach, a nie budżet na sztuczną inteligencję.
Dotacje i ulgi na AI w jednej tabeli
Każdy wiersz sprawdziłem w regulaminie, w ogłoszeniu naboru albo na stronie instytucji, która prowadzi program. Linki są w źródłach na końcu. Terminy i kwoty zmieniają się co kilka miesięcy, więc przed wnioskiem sprawdź datę naboru na stronie instytucji.
Najważniejsza jest czwarta kolumna. Wdrożenie oznacza tu budowę automatyzacji albo agenta AI, czyli programu, który sam czyta dokumenty, przenosi dane między systemami i szykuje odpowiedzi do zatwierdzenia przez człowieka. Szkolenie, audyt i badania to co innego, a programy traktują je osobno.
Gdy te trzy rzeczy trafiają do jednej listy, kwoty przestają się zgadzać. Przykład: 1,3 mld zł bywa podawane jako budżet na AI, a według PARP to suma wszystkich 22 naborów Agencji zaplanowanych na 2026 r. Jeśli program nie ma numeru naboru i regulaminu, nie wpisuję go do tabeli jako dostępnego. Nie przeglądałem też 16 regionalnych programów Funduszy Europejskich: nabory dla firm w Twoim województwie sprawdź na stronie programu regionalnego.
Cenniki i przepisy się zmieniają. Linki do źródeł są na dole strony.
| Instrument | Dla kogo | Co finansuje | Czy zapłaci za wdrożenie | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Dig.IT 2/2026 (ARP, FENG 2.21) | MŚP z przetwórstwa przemysłowego lub usług produkcyjnych, 5 zamkniętych lat obrotowych | Zakup i uruchomienie oprogramowania, w tym automatyzacji i AI; grant 150 000–850 000 zł, do 50% kosztów | Tak, jeśli firma spełnia warunki branżowe | Wnioski 2–30 listopada 2026 |
| Ścieżka SMART, nabór B+R (PARP) | Tylko MŚP | Prace badawczo-rozwojowe od 3 mln zł kosztów; jako dodatek szkolenia, targi, ochrona własności przemysłowej, np. patentu | Nie, chyba że wdrażasz wynik własnych badań | Wnioski 29 października – 29 grudnia 2026 |
| Ścieżka SMART, wdrożenie wyników B+R (PARP) | MŚP z wynikami własnych prac B+R | Wdrożenie wyników badań | Tylko wyników własnych badań | Planowany nabór 21 stycznia – 16 marca 2027 |
| Kompetencje z automatyzacji dla transformacji cyfrowej (PARP, FERS) | MŚP i osoby samozatrudnione, przez operatora w makroregionie | Szkolenia, mentoring i coaching z automatyzacji i AI z BUR, plus doradztwo; zwrot do 83% | Nie, ale opłaci plan wdrożenia | Rekrutacja od września 2026 do grudnia 2028 |
| Krajowy Fundusz Szkoleniowy (powiatowe urzędy pracy) | Pracodawcy, także firmy jednoosobowe, które opłacały składki na Fundusz Pracy | Kształcenie ustawiczne; AI jest wśród priorytetów na 2026 i 2027 rok | Nie | Nabory ogłasza każdy urząd pracy osobno |
| Europejskie Huby Innowacji Cyfrowych (EDIH) | MŚP | Bezpłatne audyty, strategie, testy technologii, szkolenia | Nie, ale pozwala przetestować przed zakupem | Np. Silesia Smart Systems do 30 listopada 2026 |
| Pożyczki na cyfrową i zieloną transformację (PARP, FENG) | MŚP i duże firmy | Pożyczka 2,5–15 mln zł na 0,5% rocznie, także na wdrożenia AI | Tak, ale to pożyczka od 2,5 mln zł | Od IV kwartału 2026 do I kwartału 2029, u partnerów finansujących |
| Ulga B+R (art. 18d CIT, art. 26e PIT) | Firmy prowadzące działalność badawczo-rozwojową | Odliczenie kosztów prac B+R od podstawy opodatkowania | Nie przy zakupie gotowego rozwiązania | Bez naboru, w zeznaniu rocznym |
| Ulga na robotyzację (art. 38eb CIT, art. 52jb PIT) | Firmy kupujące roboty przemysłowe | 50% kosztów robotów i oprogramowania potrzebnego do ich uruchomienia | Nie dla agentów AI ani automatyzacji biurowej | Koszty z lat 2022–2026 |
| Inno_Lab Pilotaż AI (PARP) | MŚP z branż priorytetowych, m.in. budownictwa, przetwórstwa, transportu i magazynowania | Wdrażanie rozwiązań AI | Zapowiedź bez regulaminu | Brak daty w harmonogramie PARP |
Sprawdź w 15 minut, czy Twój projekt ma szansę
Zanim zapłacisz komukolwiek za wniosek, odpowiedz sobie na pięć pytań. Przy drugim i trzecim z konkursu Dig.IT odpada każda firma spoza przetwórstwa i usług produkcyjnych oraz każda, która nie zamknęła jeszcze 5 lat obrotowych.
Jeśli po tych pytaniach zostaje Ci tylko program szkoleniowy, to też dobra wiadomość. Przeszkolony zespół i plan z dofinansowaniem to solidny start, a automatyzację możesz zacząć od jednego procesu za własne pieniądze. Jak policzyć, czy się zwróci, opisuję w przewodniku czy automatyzacja się opłaca, a plan pierwszych 90 dni w przewodniku wdrożenie AI w firmie.
- Co chcesz sfinansować?Oprogramowanie i jego uruchomienie: Dig.IT albo pożyczka. Badania: Ścieżka SMART i ulga B+R. Nauka zespołu: KFS i program „Kompetencje z automatyzacji”. Audyt i plan: doradztwo w tym programie albo bezpłatny hub EDIH.
- Czy pasuje branża?Dig.IT wymaga głównej działalności w przetwórstwie przemysłowym albo usługach produkcyjnych. Inno_Lab ma objąć branże priorytetowe, między innymi budownictwo, przetwórstwo, transport i magazynowanie, ale nie ma jeszcze regulaminu.
- Ile lat ma firma i jakie ma przychody?Regulamin Dig.IT wymaga 5 zamkniętych lat obrotowych, a według strony konkursu grant nie może przekroczyć 30% średnich rocznych przychodów netto z ostatnich trzech lat.
- Jaki masz budżet i ile możesz czekać?Projekt w Dig.IT to co najmniej 300 000 zł kosztów, finansowanych z góry, a refundacja przychodzi po rozliczeniu. W Ścieżce SMART minimum to 3 mln zł na badania.
- Ile masz już pomocy de minimis?Sprawdź w systemie SUDOP, prowadzonym przez UOKiK, pomoc z ostatnich trzech lat. Według PARP limit to 300 tys. euro brutto na firmę.
Dig.IT 2/2026: grant na zakup i uruchomienie oprogramowania
Agencja Rozwoju Przemysłu ogłosiła konkurs 9 października 2026 r. Pula to 40 mln zł, a wnioski przyjmuje od 2 do 30 listopada 2026 r. Z programów w tabeli tylko ten wprost płaci za kupno i uruchomienie oprogramowania, także takiego, które przenosi dane między aplikacjami albo korzysta ze sztucznej inteligencji.
Najważniejszy jest warunek branżowy. Konkurs jest dla mikro, małych i średnich firm z przetwórstwa przemysłowego albo usług produkcyjnych, które zamknęły co najmniej 5 pełnych lat obrotowych. Przetwórstwo to wytwarzanie nowego wyrobu z surowców lub półproduktów. Usługi produkcyjne to między innymi naprawy, remonty i konserwacja dla osób trzecich, bez napraw gwarancyjnych, oraz zabiegi techniczne na zlecenie producentów, na przykład obróbka plastyczna. Biuro rachunkowe, kancelaria czy sklep internetowy się nie kwalifikują, nawet z dobrym pomysłem. Firmom produkcyjnym przyda się przewodnik AI w firmie produkcyjnej.
Regulamin wymienia sześć dziedzin, w tym automatyzację procesów i analitykę biznesową oraz wykorzystanie sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. Przy automatyzacji opisuje dokładnie to, co buduję w n8n, czyli narzędziu do łączenia aplikacji w automatyczne procesy: oprogramowanie albo boty, które logują się do aplikacji, wprowadzają dane i kopiują je między programami. Przy obsłudze klienta przez internet zastrzega z kolei, że proste rozwiązania, na przykład komunikatory internetowe, pieniędzy nie dostaną.
Pułapka jest w definicji. Technologia cyfrowa w tym konkursie to oprogramowanie, które staje się wartością niematerialną i prawną firmy: licencja długoterminowa albo bezterminowa, zakup na własność albo program napisany na zamówienie z przeniesieniem całości autorskich praw majątkowych. Sam miesięczny abonament na ChatGPT czy n8n w chmurze projektem nie jest. Usługa w abonamencie może być najwyżej jednym z elementów, gdy uzasadnia to cel projektu.
Według regulaminu grant wynosi od 150 000 do 850 000 zł, nie więcej niż równowartość 200 000 euro i nie więcej niż 50% kosztów kwalifikowanych. Na stronie konkursu ARP dodaje, że grant nie może przekroczyć 30% średnich rocznych przychodów netto z ostatnich trzech lat. Skoro najmniejszy grant to 150 000 zł, a pokrywa on najwyżej połowę kosztów, najmniejszy projekt ma co najmniej 300 000 zł kosztów kwalifikowanych. Szkolenia, maszyny i materiały mogą stanowić łącznie najwyżej 40% kosztów, reszta to oprogramowanie i jego uruchomienie.
Pieniądze przychodzą na końcu. Grant to refundacja wypłacana jednorazowo po rozliczeniu, bez zaliczek. ARP szacuje, że umowy zacznie podpisywać w lutym 2027 r., a prace trzeba skończyć najpóźniej 31 grudnia 2028 r. Po rozliczeniu przez 3 lata trwa okres trwałości, w którym system musi działać w niezmienionej formie. Firma, która podpisze umowę, nie wystartuje już w kolejnych konkursach Dig.IT.
- Opisz proces i zakresCo dziś robią ludzie, ile to trwa, które systemy trzeba połączyć i co się zmieni. Bez tego żaden wykonawca nie przygotuje porównywalnej oferty.
- Zbierz co najmniej 3 ofertyRegulamin wymaga dołączenia do wniosku co najmniej 3 ofert cenowych. Wycena oparta na tych ofertach jest ważna 3 miesiące od dnia, w którym dostaniesz pierwszą z nich.
- Nie zaczynaj przed wnioskiemRozpoczęcie prac przed złożeniem wniosku sprawia, że wszystkie wydatki projektu są niekwalifikowalne. Po złożeniu możesz zacząć, ale na własne ryzyko.
- Złóż wniosek wcześnieWedług regulaminu ARP może skrócić nabór, gdy suma wniosków przekroczy 200% puli, ale nabór potrwa co najmniej 10 dni.
Ścieżka SMART: pieniądze na badania, a nie na gotowe narzędzia
PARP ogłosiła nabór 29 września 2026 r. Wnioski przyjmuje od 29 października do 29 grudnia 2026 r., ostatniego dnia do 16:00. W harmonogramie naborów na ten konkurs jest 500 mln zł. To duże pieniądze, ale na coś innego niż zakup gotowego oprogramowania.
Od 2026 r. Ścieżka SMART nie ma już modułów, takich jak dawny moduł cyfryzacji. PARP zastąpiła je kategoriami kosztów i rozdzieliła nabory: osobno na projekty badawczo-rozwojowe, osobno na wdrożenie ich wyników. W naborze jesiennym prace B+R są obowiązkowe. Szkolenia pracowników, targi i ochrona własności przemysłowej to dodatki, łącznie najwyżej 15% kosztów prac B+R.
Prace B+R to badania przemysłowe albo eksperymentalne prace rozwojowe w rozumieniu unijnego rozporządzenia nr 651/2014. Prościej: zaczynasz od problemu, którego rozwiązania nie znasz, i badasz, czy da się go rozwiązać. Na pierwszym etapie oceny eksperci sprawdzają właśnie to, czyli poprawność problemu badawczego i konieczność prac B+R. Rezultat ma być innowacją co najmniej na poziomie krajowym i mieścić się w Krajowej Inteligentnej Specjalizacji.
Typowy projekt z n8n i agentem AI łączy gotowy model językowy, czyli silnik w rodzaju tego, na którym działa ChatGPT, z pocztą, programem do obsługi klientów i arkuszem. To praca inżynierska, ale nie badawcza: wiadomo, że da się to zrobić, pytanie tylko, jak dobrze. Trudno w nim wskazać problem badawczy, a bez niego wniosek nie spełnia pierwszego kryterium oceny. Do tego według ogłoszenia naboru minimalne koszty kwalifikowane prac B+R to 3 mln zł, a maksymalne dofinansowanie to 50 mln zł.
Kiedy AI pasuje do Ścieżki SMART? Gdy firma chce stworzyć nowy produkt albo proces i nie wie, czy osiągnie wynik, bo takiej metody nie da się kupić. Wtedy zatrudnia zespół badawczy albo zleca badania podwykonawcy; podwykonawstwo może stanowić najwyżej 70% kosztów prac B+R. Według materiału PARP o zmianach w Ścieżce SMART mikro i mała firma dostaje 70% na badania przemysłowe i 45% na prace rozwojowe, z premiami do 80% i 60%. Średnia firma odpowiednio 60% i 35%, z premiami do 75% i 50%.
Na drugim etapie dochodzi panel z ekspertami przez wideokonferencję, do około 60 minut, z 10-minutową prezentacją projektu. Następny nabór na wdrożenie wyników prac B+R PARP planuje od 21 stycznia do 16 marca 2027 r. Jest dla firm, które mają już wyniki własnych badań, a nie dla tych, które chcą kupić gotowe narzędzie.
Kiedy grant na wdrożenie nie ma sensu i czego nie robić
Grant ma swój koszt: czas na wniosek, czekanie na decyzję, finansowanie całości z góry i zamrożony zakres na lata. Przy małych projektach ten koszt bywa większy niż korzyść.
Typowy projekt, który buduję, to jedna lub kilka automatyzacji: zapytania z formularza do systemu obsługi klientów, faktury z maila do księgowości, agent, który szykuje szkic odpowiedzi. Dla Dig.IT to za mało. Najmniejszy grant to 150 000 zł przy dofinansowaniu najwyżej 50%, więc projekt musi mieć co najmniej 300 000 zł kosztów. Rozdmuchanie zakresu, żeby zmieścić się w progu, grozi systemem, którego firma nie potrzebuje, a przez 3 lata trwałości musi go utrzymać.
Liczy się też czas. W Dig.IT umowy mają być podpisywane od lutego 2027 r., a pieniądze przychodzą jednorazowo po rozliczeniu. Jeśli proces boli dziś, przez kolejne miesiące płacisz za niego dalej, a potem i tak finansujesz całość z własnej kasy. Przy narzędziach AI to długo: plan opisany w listopadzie 2026 r. trzeba będzie sprawdzić jeszcze raz przed podpisaniem umowy, bo modele i cenniki dostawców mogą się w tym czasie zmienić.
Nie szukaj grantu na siłę, gdy projekt nie spełnia warunków programu, a przekonuje Cię do niego tylko ktoś, kto zarabia na wniosku. Program bez numeru naboru i bez regulaminu to nie program, tylko obietnica.
- Nie przerabiaj wdrożenia na badaniaOpisanie integracji gotowego modelu jako projektu B+R, żeby wejść do Ścieżki SMART albo ulgi B+R, grozi oceną negatywną, a przy uldze korektą zeznania.
- Nie kupuj od powiązanych firmKFS zakazuje zakupu usług od podmiotów powiązanych osobowo lub kapitałowo, a regulamin Dig.IT ma szerokie definicje powiązań, łącznie z rodzinnymi.
- Nie podpisuj nic przed wnioskiemZamówienie, umowa z wykonawcą czy zaliczka przed złożeniem wniosku może przekreślić cały projekt.
- Nie traktuj grantu jak pewnikaPlanuj tak, żeby projekt miał sens także bez dofinansowania. Wtedy odmowa przesuwa tylko termin, a nie przekreśla decyzji.
Szkolenia i doradztwo: KFS, BUR i program PARP
Na naukę pracy z AI są trzy drogi: Krajowy Fundusz Szkoleniowy, program PARP „Kompetencje z automatyzacji” i regionalne dofinansowanie usług z Bazy Usług Rozwojowych. Żadna z nich nie zapłaci za budowę automatyzacji ani za czas pracy osoby, która się uczy.
Krajowy Fundusz Szkoleniowy (KFS) obsługują powiatowe urzędy pracy. Na 2026 r. minister pracy ustalił cztery priorytety. Trzeci brzmi: wsparcie kształcenia ustawicznego w związku z zastosowaniem w firmach nowych procesów, technologii i narzędzi pracy, ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności cyfrowych, AI oraz umiejętności zielonych, zwłaszcza gdy te czynniki grożą utratą pracy. W priorytetach na 2027 r. to samo brzmienie ma numer czwarty. W uzasadnieniu wniosku pokaż więc związek szkolenia z technologią, którą firma wprowadza, a nie samą chęć „poznania AI”.
Zasady KFS opisuje ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Starosta może sfinansować do 70% kosztów kształcenia, a w firmie, która nie zatrudnia pracowników albo zatrudnia najwyżej 9 osób na pełen etat, do 90%. Na jednego uczestnika przypada najwyżej 200% przeciętnego wynagrodzenia w danym roku, a na firmę w roku od 4-krotności przeciętnego wynagrodzenia przy najmniejszych do 14-krotności przy największych (art. 126). Środki dostaje podmiot, który przez co najmniej 6 miesięcy przed wnioskiem opłacał składki na Fundusz Pracy albo był z nich zwolniony z mocy prawa (art. 125 ust. 8).
Szkolenie musi prowadzić firma wpisana do Bazy Usług Rozwojowych, czyli rejestru szkoleń i doradztwa prowadzonego przez PARP (art. 128 ust. 2). Nie kupisz go od podmiotu powiązanego z Tobą osobowo albo kapitałowo (art. 129), a po szkoleniu musisz utrzymać zatrudnienie uczestnika co najmniej 3 miesiące (art. 127). Wniosek składasz elektronicznie, przez indywidualne konto na portalu praca.gov.pl, do urzędu pracy właściwego dla siedziby albo miejsca prowadzenia działalności. Szkolenie nie może się zacząć przed podpisaniem umowy z urzędem (art. 125 ust. 12).
Termin naboru ustala każdy urząd, a pula jest ograniczona. Według Zielonej Linii, czyli Centrum Informacyjno-Konsultacyjnego Służb Zatrudnienia, ministerstwo zaplanowało na 2026 r. dla urzędów pracy około 417,5 mln zł z KFS, z czego dla województwa śląskiego 46,8 mln zł.
W programie „Kompetencje z automatyzacji dla transformacji cyfrowej” PARP wymienia wprost sztuczną inteligencję, integrację systemów i danych oraz wdrażanie i doskonalenie rozwiązań automatyzacyjnych. Według PARP program ma 78 mln zł i działa przez sześciu operatorów w makroregionach; dla województw śląskiego, łódzkiego i świętokrzyskiego operatorem jest Krajowe Centrum Pracy. Firma z sektora MŚP albo osoba samozatrudniona wybiera usługę w Bazie Usług Rozwojowych, a operator zwraca do 83% kosztu. Wkład własny to co najmniej 17% wartości brutto usługi. Limit wynosi 16 185 zł na osobę, 81 000 zł na mikro- lub małą firmę i 162 000 zł na średnią. Wsparcie jest pomocą de minimis.
Do szkoleń można dołożyć doradztwo biznesowe. PARP wymienia w nim diagnozę gotowości firmy, wskazanie procesów do automatyzacji, analizę ryzyk i plan wdrożenia. To w praktyce audyt procesów pod AI z dofinansowaniem. Budowę automatyzacji opłacasz już z własnych pieniędzy, ale z gotowym planem. Ten program opisuję też w przewodniku o przekwalifikowaniu pracowników przy automatyzacji.
Województwa też dofinansowują usługi z BUR, w tak zwanym podmiotowym systemie finansowania, ale każde robi to po swojemu. Na Śląsku działanie FESL.06.06 „Kształcenie osób dorosłych” jest dla osób dorosłych, które z własnej inicjatywy chcą podnieść kompetencje. To pieniądze dla Ciebie jako osoby, a nie dla firmy, która kieruje pracownika na szkolenie.
Bezpłatnie: audyt cyfrowy i test przed zakupem w hubie EDIH
Zanim zapłacisz za system, sprawdź Europejskie Huby Innowacji Cyfrowych, w skrócie EDIH. To konsorcja wybrane w unijnym programie Cyfrowa Europa, które doradzają firmom w cyfryzacji i dają przetestować technologię przed zakupem.
Na Śląsku działa EDIH Silesia Smart Systems, który prowadzi Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna z partnerami. Według strony PARP hub ma 48 usług, między innymi pogłębiony audyt cyfryzacyjny, strategię i plan transformacji cyfrowej, pokazy platform AI do przewidywania awarii maszyn oraz doradztwo w szukaniu finansowania. Wszystkie usługi dla firm z sektora MŚP są bezpłatne, w ramach pomocy de minimis.
PARP podaje dla tego huba termin przyjmowania wniosków do 30 listopada 2026 r. Ten sam termin mają w harmonogramie PARP inne huby, między innymi WRO4digITal we Wrocławiu, Pomeranian Digital Innovation Hub i Technopark Kielce DIH. Filary Silesia Smart Systems to automatyka i robotyka z AI, cyberbezpieczeństwo i druk 3D, więc firma usługowa skorzysta tam raczej z audytu, strategii i doradztwa w finansowaniu niż z testów maszyn.
Darmowa jest też Akademia PARP. W podsumowaniu roku z 30 grudnia 2025 r. Agencja podała, że ma 85 bezpłatnych kursów online, z których w ciągu roku skorzystało 60 tys. osób. Na pierwsze kroki z AI w kilkuosobowym zespole to często wystarczy.
Ulgi podatkowe: B+R czasem, robotyzacja raczej nie
Ulga to nie dotacja: nie składasz wniosku, tylko odliczasz koszty w zeznaniu rocznym. Obie ulgi, które pojawiają się w zestawieniach programów na AI, mają warunki, których typowy projekt nie spełnia.
Ulgę B+R regulują art. 18d ustawy o CIT i art. 26e ustawy o PIT. Odliczasz koszty działalności badawczo-rozwojowej, czyli działalności twórczej obejmującej badania naukowe lub prace rozwojowe, prowadzonej systematycznie, żeby zwiększyć zasoby wiedzy i tworzyć z niej nowe zastosowania. Wynagrodzenia osób pracujących przy B+R odliczasz w 200%, większość pozostałych kosztów w 100%. Jeśli w danym roku masz stratę albo za mały dochód, odliczenie przechodzi na kolejne sześć lat.
Ważny szczegół: ekspertyzy, opinie i usługi doradcze liczą się do ulgi tylko wtedy, gdy kupujesz je od uczelni, instytutu badawczego albo innego podmiotu z art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Wyjątkiem są firmy ze statusem centrum badawczo-rozwojowego. Jeśli więc zlecasz budowę agenta AI firmie wdrożeniowej albo mnie, w zwykłej firmie ten koszt do ulgi B+R nie wejdzie. Może wejść praca Twoich pracowników, jeśli naprawdę prowadzą prace rozwojowe, ale to oceni doradca podatkowy, a nie dostawca oprogramowania.
Ulga na robotyzację to art. 38eb ustawy o CIT i art. 52jb ustawy o PIT. Art. 26eb ustawy o PIT, który czasem pojawia się przy tej uldze, dotyczy czegoś innego: rozliczenia ulgi B+R przez płatnika. Ulga na robotyzację pozwala odliczyć 50% kosztów robotów przemysłowych, urządzeń z nimi związanych, szkoleń i wartości niematerialnych niezbędnych do uruchomienia robotów. Robot przemysłowy ma w ustawie konkretną definicję: programowalna maszyna o co najmniej 3 stopniach swobody, zintegrowana z innymi maszynami w cyklu produkcyjnym. Oprogramowanie łapie się tylko jako część robota. Agent AI w skrzynce mailowej czy automatyzacja w biurze tego warunku nie spełni.
Problemem jest też termin. Według tekstu jednolitego ustawy o CIT z 2026 r. ulga obejmuje koszty od roku podatkowego rozpoczętego w 2022 r. do końca roku podatkowego rozpoczętego w 2026 r., a ustawa o PIT mówi wprost o latach 2022–2026. Gdy pisałem ten przewodnik, wśród zmian ustawy o CIT ogłoszonych w Dzienniku Ustaw nie było przedłużenia. Jeśli planujesz robota na 2027 r., nie licz na tę ulgę, dopóki nie zobaczysz zmiany w ustawie, i ustal to z doradcą podatkowym.
Pożyczki, zapowiedzi i programy, które już się skończyły
W zestawieniach programów na AI często mylą się trzy rzeczy: duża pożyczka PARP, zapowiedziany pilotaż AI i bony na cyfryzację sprzed kilku lat.
PARP przygotowała pożyczki na cyfrową i zieloną transformację firm z programu FENG. W części cyfrowej wymienia wprost wdrożenia sztucznej inteligencji, przetwarzania w chmurze i analizy predykcyjnej, a także systemy ERP i platformy B2B. Pożyczka wynosi od 2,5 do 15 mln zł, jest oprocentowana na 0,5% rocznie, udzielana na 15 lat, z karencją w spłacie kapitału do 24 miesięcy i bez wkładu własnego. Przy części cyfrowej można umorzyć 5% kapitału, ale tylko przy inwestycji w jednym ze 139 miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Wnioski przyjmą partnerzy finansujący, na przykład fundusze pożyczkowe, od IV kwartału 2026 r. do I kwartału 2029 r.; ich listę PARP opublikuje po przetargu. Dla firmy, która planuje projekt za kilkadziesiąt tysięcy złotych, to instrument wielokrotnie za duży.
Inno_Lab Pilotaż AI to na razie zapowiedź. W podsumowaniu roku z 30 grudnia 2025 r. PARP napisała, że przygotowuje nabór, który ma wspierać wdrażanie rozwiązań AI w MŚP z branż priorytetowych, między innymi budownictwa, przetwórstwa przemysłowego, transportu i gospodarki magazynowej. W harmonogramie naborów PARP, który przejrzałem przy pisaniu przewodnika, nie było jego daty, budżetu ani regulaminu. Jeśli ktoś podaje kwotę dotacji z tego programu, poproś o regulamin.
Bony na cyfryzację z działania 6.2 programu POIR skończyły się w 2021 r. Nabór ogłoszono 6 września, a zakończył się 5 października 2021 r. Według komunikatu PARP z 14 października 2021 r. firmy złożyły 6108 projektów i poprosiły o ponad 1,22 mld zł, czyli ponad 11 razy więcej, niż wynosiła pula 110 mln zł. W harmonogramie PARP nie ma dziś programu o tej nazwie, a te liczby pokazują, jak duża bywa konkurencja o pieniądze na cyfryzację.
Mity z wyników wyszukiwania: „do 85%” i „1,3 mld zł”
Obietnice, które powtarzają się w wynikach wyszukiwania, i jedno częste założenie właścicieli firm sprawdziłem w regulaminach oraz komunikatach PARP i ARP. Kwota 1,3 mld zł nie jest budżetem na AI, „do 85%” to najlepszy przypadek, a nie typowa stawka, abonament nie jest kosztem projektu, a prace rozpoczęte przed wnioskiem przekreślają grant.
Osobna sprawa to pomoc de minimis, czyli pomoc, której państwo może udzielić jednej firmie bez zgłaszania jej Komisji Europejskiej. Według PARP limit to 300 tys. euro brutto w ciągu 3 lat, a od 2024 r. okres liczy się w sposób ciągły, wstecz od dnia przyznania pomocy, a nie po latach podatkowych. Dig.IT, program „Kompetencje z automatyzacji” i usługi hubów EDIH są pomocą de minimis, więc korzystają z tego samego limitu. Ile pomocy już dostałeś, sprawdzisz w systemie SUDOP prowadzonym przez UOKiK.
- Mit: na AI jest w 2026 r. 1,3 mld zł z PARPPARP napisała 30 grudnia 2025 r., że w 2026 r. zamierza prowadzić 22 nabory na łączną kwotę blisko 1,3 mld zł. To suma wszystkich naborów, od badań i startupów po klastry i huby cyfrowe, a nie budżet na sztuczną inteligencję. Sam jesienny nabór Ścieżki SMART na badania ma w harmonogramie 500 mln zł.
- Mit: dostaniesz do 85% dofinansowania„Do” oznacza najlepszy przypadek w danym programie. W Dig.IT maksimum to 50%. W Ścieżce SMART średnia firma dostaje na prace rozwojowe 35–50%. W KFS jest 70% albo 90% dla firm do 9 osób, a w programie „Kompetencje z automatyzacji” do 83% ceny usługi. Pytaj zawsze: ile procent czego i dla firmy jakiej wielkości.
- Mit: dotacja pokryje abonament na narzędzia AIW Dig.IT oprogramowanie musi stać się wartością niematerialną i prawną firmy: licencja długoterminowa albo bezterminowa, zakup na własność lub przeniesienie praw autorskich. Abonament może być tylko elementem większego projektu. W programach szkoleniowych abonament w ogóle nie jest kosztem.
- Mit: najpierw wdrożę, potem złożę wniosekW Dig.IT rozpoczęcie prac przed złożeniem wniosku czyni wszystkie wydatki niekwalifikowalnymi. W KFS środki nie pokryją działań rozpoczętych przed podpisaniem umowy. Logika jest prosta: pomoc ma skłonić do inwestycji, a nie oddać pieniądze za już zrobioną. W Ścieżce SMART jest to wprost jedno z kryteriów oceny, tak zwany efekt zachęty.
Jak mogę pomóc, a w czym nie
Pracuję sam, z Mikołowa, zdalnie z firmami z całej Polski. Buduję automatyzacje i agentów AI. Nie piszę wniosków o dotacje i nie prowadzę szkoleń przez Bazę Usług Rozwojowych, więc szkolenie z KFS albo z programu PARP kupisz u innego dostawcy.
Pomagam tam, gdzie każda decyzja o dofinansowaniu i tak wymaga konkretu: opisuję proces, liczę, ile czasu zjada, wskazuję systemy do połączenia i rozpisuję zakres prac tak, żeby dało się go porównać z innymi ofertami. Taki opis przyda Ci się niezależnie od tego, czy złożysz wniosek. Jeśli Twoja firma spełnia warunki Dig.IT, mogę przygotować jedną z ofert, z przeniesieniem autorskich praw majątkowych do tego, co napiszę na zamówienie.
Wdrożenie automatyzacji procesu albo agenta AI kosztuje u mnie 3000–18 000 zł netto, a utrzymanie 400–2000 zł netto miesięcznie. Koszt modeli AI i licencji narzędzi płacisz osobno, bezpośrednio dostawcom. Zakres każdej pozycji opisuję w cenniku, a rozbicie kosztów na przykładzie w przewodniku ile kosztuje agent AI.
Na początek wystarczy rozmowa przez telefon albo wideo i opis jednego procesu, który dziś zabiera Twojemu zespołowi najwięcej czasu. Powiem wprost, czy lepiej zacząć od małego projektu za własne pieniądze, czy warto czekać na nabór.
Kwoty netto z mojego cennika.
Pytania i odpowiedzi
Czy w 2026 roku są dotacje na wdrożenie AI?
Tak, ale wąskie. Wśród programów ogólnopolskich dotację na samo wdrożenie oprogramowania z AI daje konkurs Dig.IT 2/2026 Agencji Rozwoju Przemysłu, ogłoszony 9 października, z wnioskami od 2 do 30 listopada 2026 r., tylko dla MŚP z przetwórstwa przemysłowego albo usług produkcyjnych z co najmniej 5 zamkniętymi latami obrotowymi. Poza tym od IV kwartału 2026 r. PARP udostępnia przez partnerów pożyczki od 2,5 mln zł, a pozostałe programy finansują badania, szkolenia albo doradztwo.
Czy mała firma usługowa dostanie dofinansowanie na agenta AI albo ChatGPT?
Na samo wdrożenie w 2026 r. raczej nie: Dig.IT obejmuje tylko przetwórstwo i usługi produkcyjne, a Ścieżka SMART wymaga prac badawczo-rozwojowych od 3 mln zł. Firma usługowa może za to dostać dofinansowanie szkoleń z AI z KFS albo z programu PARP „Kompetencje z automatyzacji”, razem z doradztwem, które wskaże procesy do automatyzacji i przygotuje plan wdrożenia.
Czy jednoosobowa działalność może dostać dofinansowanie na szkolenie z AI?
Tak. KFS finansuje kształcenie osób prowadzących działalność gospodarczą, a firmom bez pracowników albo zatrudniającym najwyżej 9 osób pokrywa do 90% kosztów, pod warunkiem opłacania składek na Fundusz Pracy przez 6 miesięcy przed wnioskiem albo zwolnienia z nich z mocy prawa. W programie „Kompetencje z automatyzacji” osoba samozatrudniona ma limit 16 185 zł.
Gdzie szukać dofinansowania na szkolenia z AI?
W Bazie Usług Rozwojowych PARP, gdzie są szkolenia i doradztwo od wpisanych dostawców. Dofinansowanie przyznaje operator programu w Twoim makroregionie albo województwie, a w KFS powiatowy urząd pracy, który wymaga, żeby realizator szkolenia był wpisany do tej bazy.
Ile wynosi limit pomocy de minimis?
300 tys. euro brutto na jedną firmę w ciągu 3 lat, liczonych od 2024 r. w sposób ciągły, wstecz od dnia przyznania pomocy. Dig.IT, program „Kompetencje z automatyzacji” i bezpłatne usługi hubów EDIH korzystają z tego samego limitu. Wykorzystaną pomoc sprawdzisz w systemie SUDOP prowadzonym przez UOKiK.
Czy ulga B+R obejmuje wdrożenie AI?
Zwykle nie. Ulga z art. 18d ustawy o CIT i art. 26e ustawy o PIT dotyczy działalności badawczo-rozwojowej, a usługi zewnętrzne wliczysz tylko wtedy, gdy kupujesz je od uczelni, instytutu badawczego albo podobnej jednostki naukowej wymienionej w ustawie. Zakup wdrożenia od firmy informatycznej nie jest takim kosztem, chyba że masz status centrum badawczo-rozwojowego.
Kiedy jest nabór do Ścieżki SMART?
Nabór na projekty B+R przyjmuje wnioski od 29 października do 29 grudnia 2026 r., ostatniego dnia do 16:00. Nabór na wdrożenie wyników prac B+R PARP planuje od 21 stycznia do 16 marca 2027 r. Oba są tylko dla MŚP.
Czy mogę zacząć wdrożenie przed złożeniem wniosku?
W Dig.IT nie: rozpoczęcie działań przed złożeniem wniosku sprawia, że wszystkie wydatki są niekwalifikowalne. Po złożeniu wniosku możesz zacząć na własne ryzyko, ale jeśli grantu nie dostaniesz, nic nie zostanie zwrócone. W KFS szkolenie nie może się zacząć przed podpisaniem umowy z urzędem pracy.
Źródła
Liczby i terminy w tym przewodniku sprawdziłem w oficjalnych źródłach. Ceny i przepisy się zmieniają, więc przy decyzji warto zajrzeć do nich ponownie.
- ARP: Dig.IT, Konkurs 2/2026 (terminy, wysokość grantu, warunki, dokumenty)
- ARP: Regulamin Konkursu na Transformację cyfrową nr 2/2026, FENG Działanie 2.21 (pula, kryteria, koszty, refundacja)
- PARP: Ścieżka SMART, nabór projektów B+R (terminy, dokumenty, FAQ)
- PARP: ogłoszenie naboru FENG.01.01-IP.02-003/26 do Ścieżki SMART, 29.09.2026
- PARP: Regulamin wyboru projektów, nabór FENG.01.01-IP.02-003/26 (alokacja 500 mln zł, panel KOP)
- PARP: Kryteria wyboru projektów, Ścieżka SMART, nabór B+R (limit podwykonawstwa 70%, dodatki do 15%, efekt zachęty, KIS)
- PARP: Co zmieniło się w Ścieżce SMART? Nabór projektów B+R, materiał do 1. naboru 2026 (koniec modułów, intensywność wsparcia)
- PARP: harmonogram naborów
- PARP: harmonogram naborów FENG obowiązujący od 1 lipca 2026 (alokacja Ścieżki SMART, nabór na wdrożenie wyników B+R w 2027)
- PARP: Kompetencje z automatyzacji dla transformacji cyfrowej, oferta dla przedsiębiorców
- PARP: EDIH Silesia Smart Systems (usługi, termin, bezpłatność dla MŚP)
- Komisja Europejska: European Digital Innovation Hubs (program Cyfrowa Europa, test przed zakupem)
- PARP: Pożyczki na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw
- PARP: Innowacje, cyfryzacja, startupy, kompetencje. PARP o działaniach w 2025 roku i planach na 2026 (22 nabory, Inno_Lab Pilotaż AI), 30.12.2025
- PARP: Działanie 6.2 POIR „Bony na cyfryzację”, zakończenie naboru, 14.10.2021
- PARP: pomoc de minimis (limit, sposób liczenia okresu, SUDOP)
- PARP: Baza Usług Rozwojowych
- Ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, Dz.U. 2025 poz. 620: art. 125–133 o KFS (Sejm RP, ELI)
- Priorytety Ministra do spraw pracy wydatkowania KFS w roku 2026 (PUP Ciechanów, dokument ministerstwa)
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: KFS 2027, ogólnopolskie priorytety wydatkowania
- Zielona Linia: KFS w 2026 roku, nowe zasady i priorytety wydatkowania środków (plan wydatków na województwa)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 554: art. 4a pkt 26, art. 18d, art. 38eb (Sejm RP, ELI)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592: art. 26e, 26eb, 52jb (Sejm RP, ELI)
- Województwo Śląskie: ogłoszenie o naborze FESL.06.06-IP.02-230/25, Kształcenie osób dorosłych (PSF w BUR)
Masz pytanie do swojego projektu?
Opisz, co chcesz osiągnąć. Odpowiem konkretnie, także wtedy, gdy najlepszą odpowiedzią jest „nie rób tego”.
Jonasz Jankowski · Bezpośrednia współpraca · Mikołów (Śląsk), zdalnie w całej Polsce
- Odpowiadam osobiście w ciągu jednego dnia roboczego.
- Krótka rozmowa o celu, funkcjach, materiałach i integracjach.
- Dostajesz zakres z etapami i konkretną kwotę, zanim cokolwiek zaczniemy.