Deklaracja dostępności a sklep internetowy: kogo obejmuje ustawa, co opublikować i jak sprawdzić stronę

Kogo obejmuje ustawa: sklep, konsument i zwolnienie mikroprzedsiębiorców

Ustawa, nazywana Polskim Aktem o Dostępności, obejmuje wybrane produkty i usługi oferowane konsumentom, a nie każdą stronę firmową. Handel elektroniczny jest na tej liście w art. 3 ust. 2 pkt 6.

Usługa handlu elektronicznego to według art. 5 pkt 32 usługa oferowana lub świadczona na odległość przez strony internetowe i urządzenia mobilne, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie konsumenta w celu zawarcia umowy. Konsument to osoba fizyczna kupująca w celach niezwiązanych ze swoją działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 5 pkt 14). Ustawa wdraża dyrektywę (UE) 2019/882, czyli Europejski Akt o Dostępności.

Rodzaj towaru nie ma znaczenia: serwis Dostępność cyfrowa na gov.pl podaje jako przykłady sprzedaż ubrań, kosmetyków i leków. Według odpowiedzi PFRON ustawa obejmuje sprzedaż internetową także wtedy, gdy jest jednym z wielu kanałów, i stronę, na której klient może elektronicznie zrobić pierwszy krok do umowy, na przykład wysłać zapytanie. PFRON zastrzega, że jego odpowiedzi są pomocnicze i nie stanowią wykładni prawa.

Ustawa nie definiuje mikroprzedsiębiorcy. Ogólną definicję ma art. 7 ust. 1 pkt 1 Prawa przedsiębiorców i tę samą podaje PFRON w wytycznych: firma, która w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniała średniorocznie mniej niż 10 pracowników i miała roczny obrót netto albo sumę aktywów bilansu nieprzekraczające równowartości w złotych 2 milionów euro. Mały przedsiębiorca, czyli firma powyżej tych progów, ze zwolnienia nie korzysta. Jeśli jesteś mikroprzedsiębiorcą, dalsze wymagania dla sklepu są dla Ciebie dobrą praktyką, a nie obowiązkiem, i nie płać za audyt pod ustawę, która Cię nie obejmuje.

Wyłączenie dotyczy usług. Sklep sprzedający produkty z art. 3 ust. 1, na przykład laptopy, smartfony, tablety albo czytniki e-booków, jest też ich dystrybutorem i ma obowiązki z art. 30, między innymi sprawdzić oznakowanie CE.

Czy ustawa obejmuje Twój sklep: typowe sytuacje.

Tabela jest szersza niż ekran: przesuń ją palcem w bok.

Deklaracja dostępności czy informacja w regulaminie

Deklaracja dostępności to pojęcie z przepisów dla sektora publicznego. Sklep ma inny obowiązek, zapisany w art. 32 ustawy z 2024 r.

Deklarację sporządzają podmioty publiczne na podstawie art. 10 ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, według wzoru z decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2018/1523. Sklep prywatnej firmy zwykle nie jest podmiotem publicznym, więc tego dokumentu nie publikuje.

Sklep objęty ustawą z 2024 r. podaje w regulaminie świadczenia usług lub innym równoważnym dokumencie, w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, informacje o usłudze, informacje niezbędne do korzystania z niej i informację, jak usługa spełnia wymagania dostępności (art. 32 ust. 2 pkt 1). Sama informacja musi być dostępna według art. 12 ust. 2, a przechowujesz ją przez cały czas, gdy usługa jest w ofercie (pkt 3).

PFRON opisuje różnicę tak: deklaracja podmiotu publicznego obejmuje wszystkie bariery i ma wzór, a informacja przedsiębiorcy dotyczy konkretnej usługi i sztywnego wzoru nie ma. Sama publikacja na stronie według PFRON nie wystarcza, jeśli informacja nie trafia do regulaminu ani dokumentów przekazywanych przy umowie; wtedy trzeba klientom wskazać, gdzie ją znajdą. W informacji warto ująć cztery rzeczy.

• Opis usługi i warunki korzystaniaCo sklep oferuje, jak złożyć zamówienie i czego do tego potrzeba (art. 32 ust. 2 pkt 1 lit. a i b).
• Jak usługa spełnia wymaganiaWedług PFRON nie wystarczy napisać, że usługa jest dostępna: trzeba opisać jej funkcje, możliwości i współpracę z narzędziami wspomagającymi (lit. c). W sklepie to na przykład informacja, czy koszyk i formularz zamówienia przejdziesz samą klawiaturą i z czytnikiem ekranu.
• Pomieszczenia obsługi albo ich brakArt. 33 wymaga informacji o dostępności miejsc obsługi klientów. Według PFRON sklep działający wyłącznie w internecie podaje, że takich miejsc nie ma. Jeśli klient może przyjść do biura albo siedziby, na przykład złożyć reklamację, opisz dostępność tego miejsca, choćby podjazd dla wózka czy dostępną toaletę.
• Kanał na skargiSkargę elektroniczną konsument złoży, jeśli wskazałeś do tego środek komunikacji (art. 37 ust. 1 pkt 3), więc podaj adres e-mail albo formularz.

Zgłoszenie do Ministra Cyfryzacji, gdy sklep nie spełnia wymagań

Klientom opisujesz, jak sklep spełnia wymagania. Organowi nadzoru zgłaszasz, czego nie spełnia i co z tym robisz.

Art. 32 ust. 1 każe usługodawcy przeprowadzić ocenę zgodności usługi z wymaganiami. Jeśli sklep ich nie spełnia, podejmujesz działania naprawcze i niezwłocznie informujesz o tym organ nadzoru rynku (art. 32 ust. 2 pkt 5 i 6). Dla handlu elektronicznego jest nim minister właściwy do spraw informatyzacji (art. 38 ust. 3 pkt 2), według gov.pl Minister Cyfryzacji. Według PFRON zgłoszenie jest potrzebne także przy tymczasowych brakach, na przykład w czasie przebudowy strony.

Ministerstwo udostępnia na gov.pl wzór w pliku Excel z dwoma arkuszami: w pierwszym podajesz podstawowe dane firmy, w drugim niespełnione wymagania i działania naprawcze, podjęte i planowane, z przewidywaną datą zakończenia. Jedno zgłoszenie może objąć wszystkie usługi z brakami, a podpisuje je osoba uprawniona do reprezentowania firmy. Wersję elektroniczną z podpisem kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym wysyłasz przez e-Doręczenia, ePUAP albo na adres dostepnosc.cyfrowa@cyfra.gov.pl. Wersję papierową, podpisaną odręcznie, wysyłasz pocztą do Ministerstwa Cyfryzacji, a jej edytowalną wersję na ten sam adres e-mail.

Co musi spełniać sklep internetowy według ustawy

Ustawa opisuje wymagania funkcjonalnie: co ma być możliwe dla osoby ze szczególnymi potrzebami, a nie jaką technikę zastosować.

Art. 12 ust. 2 wymaga, żeby informacje o usłudze były przekazywane więcej niż jednym kanałem sensorycznym, zrozumiale, czcionką o odpowiednim rozmiarze i kroju, z wystarczającym kontrastem i odstępami, a treści nietekstowe także w alternatywnej postaci. Strony i aplikacje mają być postrzegalne, funkcjonalne, zrozumiałe i kompatybilne, czyli spełniać cztery zasady, na których zbudowano WCAG.

Art. 18 dodaje wymagania tylko dla handlu elektronicznego: informację o dostępności sprzedawanych produktów, jeśli podał ją zobowiązany do tego podmiot, na przykład producent, oraz dostępne funkcje identyfikacji, bezpieczeństwa, płatności i podpisu elektronicznego, które stanowią część usługi. Krok płatności jest więc objęty wymaganiami wprost.

Według PFRON zlecenie części usługi podwykonawcy nie zwalnia sklepu z odpowiedzialności, a warunki współpracy powinny pozwalać wymagać dostępności i ją sprawdzać. Wyłączenie z art. 4 pkt 2 lit. b dotyczy treści, których sklep nie finansuje, nie tworzy i nie kontroluje; płatności będące częścią usługi obejmuje art. 18 pkt 2. Zapytaj operatora płatności o informacje o dostępności jego formularza; jak go wybrać, opisuję w przewodniku o płatnościach w sklepie internetowym.

PFRON wyjaśnia też, że sklep ma działać na standardowych urządzeniach z powszechnie używanym oprogramowaniem, ale nie odpowiada za urządzenie klienta, a ustawa nie wymaga obsługi w polskim języku migowym, tylko równoważnego dostępu do treści i kontaktu, na przykład pisemnego.

Normy zharmonizowane, EN 301 549 i WCAG

W ustawie nie ma słowa WCAG. Wytyczne trafiają do praktyki przez normę europejską.

Art. 20 ust. 1 uznaje usługę zgodną z normami zharmonizowanymi lub specyfikacjami technicznymi za spełniającą wymagania w zakresie, w jakim te normy je obejmują. Prawo stawia więc wymagania funkcjonalne, a norma daje sposób, żeby wykazać ich spełnienie.

Dla handlu elektronicznego gov.pl wskazuje normę EN 301 549 w wersji V3.2.1 z 2021 r. ETSI udostępnia ją bezpłatnie po angielsku. W tej wersji spełnienie wymagań dla stron z rozdziału 9 jest równoważne zgodności z WCAG 2.1 na poziomie AA, a na tej wersji i na kryteriach WCAG 2.1 z poziomów A i AA oparto wytyczne PFRON.

We wrześniu 2026 r. ETSI opublikował wersję V4.1.1, przyjętą 24 sierpnia 2026 r., przygotowaną pod dyrektywę 2019/882 i dopasowaną do WCAG 2.2. Norma zastrzega, że domniemanie zgodności da dopiero po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, a unijne centrum AccessibleEU pisało 7 września 2026 r., że do tego czasu punktem odniesienia pozostaje V3.2.1. Serwis gov.pl nadal podaje V3.2.1 jako obowiązującą wersję dla handlu elektronicznego.

Przy nowym sklepie albo przebudowie celuj więc w WCAG 2.2 na poziomie AA: W3C zapisał, że treść zgodna z WCAG 2.2 jest zgodna także z WCAG 2.1. Z kryteriów dodanych w wersji 2.2 do sklepu szczególnie pasują cztery.

• 2.4.11 Focus Not Obscured (Minimum), AAElement z fokusem klawiatury nie może być całkowicie zasłonięty, na przykład przyklejonym nagłówkiem albo banerem zgód.
• 2.5.8 Target Size (Minimum), AAPrzyciski i inne cele kliknięcia mają mieć co najmniej 24 na 24 piksele CSS, z wyjątkami z kryterium; w sklepie dotyczy to na przykład wyboru wariantu i liczby sztuk.
• 3.3.7 Redundant Entry, ADane wpisane wcześniej w tym samym procesie, na przykład adres dostawy, mają się uzupełnić same albo dać do wybrania, zamiast wymagać ponownego wpisania; wyjątki obejmują między innymi dane potrzebne do bezpieczeństwa.
• 3.3.8 Accessible Authentication (Minimum), AALogowanie nie może wymagać zapamiętania hasła bez innej metody albo mechanizmu pomocy, więc nie blokuj wklejania hasła.

Zasadnicza zmiana i nieproporcjonalne obciążenie

Konkretnego wymagania możesz nie spełnić tylko po udokumentowanej ocenie i z zawiadomieniem organu nadzoru.

Według art. 21 ust. 1 wymagania stosuje się, o ile nie wymagają zasadniczej zmiany podstawowych właściwości usługi i nie są dla firmy nieproporcjonalnym obciążeniem. Obciążenie oceniasz według kryteriów z ust. 3: kosztów netto spełnienia wymagania na tle kosztów i przychodów z usługi oraz korzyści dla osób ze szczególnymi potrzebami.

Dokumentację oceny przechowujesz 5 lat od zakończenia oferowania usługi (ust. 5 i 6), a gdy wynika z niej, że wymagania nie musisz spełniać, niezwłocznie informujesz na piśmie organ nadzoru (ust. 8). Ocenę powtarzasz co najmniej co 5 lat, przy zmianie zakresu lub sposobu świadczenia usługi i na żądanie organu (ust. 10). PFRON podkreśla, że to zgłoszenie jest czymś innym niż zgłoszenie niespełniania wymagań z art. 32. Na nieproporcjonalne obciążenie nie powołasz się przy wymaganiu, na którego spełnienie dostałeś finansowanie spoza własnych środków (ust. 11). Na pytanie o sklep z produktami, z których nie korzystają osoby z niepełnosprawnościami, PFRON odpowiada, że ustawa obejmuje każdą sprzedaż internetową konsumentom, niezależnie od produktu, a jedyne ograniczenia to dwa warunki opisane wyżej: zasadnicza zmiana usługi i nieproporcjonalne obciążenie.

Skargi klientów, kontrola i kary

Klient ma dwie drogi: skargę do sklepu i zawiadomienie do PFRON. Kontrola i kara są dalszymi krokami.

Konsument może złożyć do sklepu skargę na niespełnianie wymagań dostępności (art. 35). Odpowiadasz w ciągu 30 dni, a w szczególnie skomplikowanych przypadkach, po zawiadomieniu o przyczynie zwłoki, w ciągu 60 dni od otrzymania skargi (art. 37 ust. 2 i 3). Bez odpowiedzi w terminie skargę uważa się za rozpatrzoną zgodnie z żądaniem, które realizujesz w ciągu 6 miesięcy (ust. 4). Przy odmowie podajesz uzasadnienie i pouczasz między innymi o zawiadomieniu do PFRON (ust. 5 i 6).

Zawiadomienie może złożyć do Prezesa Zarządu PFRON każdy (art. 67). PFRON w ciągu 30 dni rozpatruje je albo przekazuje organowi nadzoru, a gdy zawiadomienie jest zasadne, PFRON albo ten organ przeprowadza kontrolę (art. 68).

Według art. 73 karze podlega usługodawca, który nie zapewnia spełniania wymagań, nie przekazuje na żądanie informacji albo przekazuje nieprawdziwe, nie przeprowadza oceny zgodności albo nie zgłasza niespełniania wymagań. Kara wynosi do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za poprzedni rok, ogłaszanego przez Prezesa GUS, ale nie więcej niż 10 procent obrotu z poprzedniego roku obrotowego. Nakłada ją Prezes Zarządu PFRON albo organ nadzoru, biorąc pod uwagę między innymi wagę naruszenia i liczbę osób, na które wpływa.

Okres przejściowy do 2030 roku i stare treści

Ustawa obowiązuje od 28 czerwca 2025 r. (art. 88). Okresy przejściowe dotyczą konkretnych umów, produktów i treści.

Umowy o świadczenie usług zawarte przed 28 czerwca 2025 r. mogą obowiązywać w niezmienionej treści do wygaśnięcia, najdłużej do 28 czerwca 2030 r. (art. 85 ust. 1). Do tej daty możesz też używać produktów niespełniających wymagań, jeśli przed wejściem ustawy w życie używałeś ich do usług tego samego rodzaju (ust. 2). Według PFRON nie ratuje to starej bramki płatniczej, bo przepis dotyczy tylko produktów z art. 3 ust. 1.

Art. 86 wyłącza nagrane wcześniej multimedia i pliki dokumentów opublikowane przed 28 czerwca 2025 r. oraz treści archiwalne, których od tego dnia nie aktualizowano ani nie edytowano. Stara instrukcja w PDF może więc zostać, ale plik opublikowany później już pod to wyłączenie nie podpada.

Test sklepu w godzinę: co sprawdzisz sam

Test nie zastąpi oceny zgodności, ale pokaże największe bariery na ścieżce zakupu. Opiera się na Easy Checks opisanych przez W3C i na kryteriach WCAG 2.2, których numery są w nawiasach.

W3C zastrzega, że strona może przejść te sprawdzenia i mimo to mieć poważne bariery. Pełna ocena według EN 301 549 obejmuje wszystkie kryteria z rozdziału 9 normy.

1. Przejdź zakup samą klawiaturąOd strony głównej przez kartę produktu i koszyk po wybór płatności używaj tylko Tab, Shift+Tab, Enter, spacji i strzałek. Każdy przycisk, link i pole musi być osiągalne (2.1.1), a fokus widoczny (2.4.7) i niezasłonięty (2.4.11). Menu, filtry, okna i baner zgód muszą się dać otworzyć i zamknąć z klawiatury.
2. Wyślij formularz zamówienia z błędamiKażde pole ma mieć widoczną etykietę (3.3.2). Komunikat o błędzie ma wskazać pole i opisać problem tekstem (3.3.1), nie samym kolorem (1.4.1).
3. Zmierz kontrastZwykły tekst potrzebuje kontrastu co najmniej 4,5:1, duży 3:1 (1.4.3). Sprawdź ceny, przyciski, napisy na banerach i podpowiedzi w polach.
4. Obejrzyj teksty alternatywneZdjęcia produktów mają mieć tekst alternatywny, grafiki dekoracyjne pusty atrybut alt, a przyciski z samą ikoną, jak koszyk, nazwę odczytywaną przez czytnik ekranu (1.1.1 i 4.1.2).
5. Powiększ stronę do 200 procentWciśnij Ctrl albo Cmd z plusem; według W3C zwykle wystarczy pięć razy. Tekst ma być czytelny, nie może nachodzić na inne elementy, a strona nie powinna wymagać przewijania w poziomie (1.4.4).
6. Sprawdź krok płatnościFormularz operatora płatności przejdź tak samo. Jeśli nie działa, poproś operatora o informację o dostępności i termin poprawek, bo za usługę odpowiadasz Ty.
7. Zapisz wynikZanotuj datę, sprawdzone strony, błędy i plan poprawek. Przydadzą się w informacji w regulaminie, w zgłoszeniu do ministra i przy odpowiedzi na skargę.

Kiedy wystarczy lista kontrolna, a kiedy potrzebujesz wykonawcy

Usług mikroprzedsiębiorców ustawa nie obejmuje, a PFRON w wytycznych pisze, że dobrowolne stosowanie wytycznych może być ich przewagą konkurencyjną. Status liczy się z dwóch ostatnich lat obrotowych, więc po przekroczeniu progów w obu tych latach zwolnienie się kończy.

Jeśli sklep stoi na gotowej platformie, koszyk i kasa pochodzą od jej dostawcy: zapytaj go o informację o dostępności i sprawdź motyw testem, zanim go kupisz. Od czego zależy koszt sklepu, opisuję w przewodniku ile kosztuje sklep internetowy.

Wykonawca ma sens, gdy test pokazuje błędy w kodzie: pola bez etykiet, elementy nieosiągalne z klawiatury, własne okna bez obsługi fokusu. Takie błędy poprawiam w ramach usługi strony internetowe, a nietypowy proces zamówienia albo panel klienta to praca na poziomie aplikacji webowej. Formalnego audytu zgodności ani opinii prawnej nie wystawiam; status firmy i treść regulaminu ustal z prawnikiem. Jeśli poprawki oznaczają przebudowę, zaplanuj ją według przewodnika o przebudowie strony bez utraty ruchu.

Pytania i odpowiedzi